Geschiedenis van kunststoffen en Rubber
Kunststof bestaat nog maar relatief kort. Rond 1850 werd in Amerika één van de eerste kunststoffen uitgevonden: celluloid. Men maakte er vooral biljartballen van en dat was een hele uitkomst, want de gebruikelijke ivoren ballen werden in die dagen gemaakt van slagtanden van olifanten. Rond 1908 maakte de in Amerika wonende Belg, Leo Hendrik Baekeland
In 1907, precies honderd jaar geleden, legde de in Amerika wonende Belg Leo Baekeland een patent neer voor de productie van bakeliet, de eerste synthetische kunststof ooit. Het was de start van een tijdperk waarin kunststoffen het leven zouden veranderen.
Leo Baekeland, student scheikunde, doctor en onderzoeker aan de Universiteit Gent, kan symbool staan voor de manier waarop fundamenteel onderzoek en technologie in elkaar overvloeien. De bekendheid van Leo Baekeland komt voort uit het toegepast onderzoek dat hij in de Verenigde Staten uitvoerde. Even duidelijk, en dat was ook zijn eigen mening, is dat dit onderzoek voortvloeide uit het fundamenteel onderzoek dat hij als jonge onderzoeker aan de Universiteit Gent deed. Hij was er op zoek naar de eigenschappen van stoffen en naar fundamenteel inzicht. Die kennis is hij gaan gebruiken om materialen te maken die dagdagelijks van nut zijn.
In 1912 ontdekte Fritz Klatte de basisprincipes voor de industriële productie van PC. Deze principes werden voor het eerst toegepast om het milieu te beschermen tegen giftig chloor dat bij de productie van natronloog vrijkomt. Door er PVC mee te produceren werd het chloor chemisch gebonden en kon het zonder gevaar afgevoerd worden.
De massaproductie van deze kunststof begint echter pas in 1938, toen duidelijk werd waarvoor men PVC zoal kon gebruiken.
Heden
Vaak zonder erbij na te denken hebben we elke dag een scala aan producten in handen waarin kunststof is toegepast. Voor een gezellig muziekje zetten we de radio of cd-speler aan, om even bij te kletsen pakken we de telefoon en als we over de wereld willen surfen dan gaan we op de computer internetten. Kunststofvezels zijn bijvoorbeeld bijzonder geschikt voor lichte en comfortabele kleding die veel in de sport wordt gebruikt. De autoindustrie heeft weer een hele andere reden om kunststof en rubber te gebruiken: verlaging van het gewicht van de auto, terugdringing van het brandstofgebruik en vergroting van de veiligheid. Ook een goed voorbeeld van de huidige kwaliteit van kunststoffen is te vinden in de medische wereld. De moderne gezondheidszorg kan niet meer zonder dit materiaal. Denk maar aan de flexibele buizen en slangen voor een infuus, injectiespuiten, hechtgaren, pleisters, contactlenzen, hartkleppen en kunstknieën.
Al deze producten - en nog vele andere - zijn mogelijk gemaakt door kunststof. Steeds meer producten worden van dit relatief jonge materiaal gemaakt en daar is een goede reden voor. Kunststof- heeft namelijk uitstekende eigenschappen: het is licht, hygiënisch, vergt weinig onderhoud, is in alle mogelijke vormen te maken, is recycleerbaar.
Bij kunststof gaat het niet om één materiaal, maar om verschillende soorten met elk zijn specifieke eigenschappen. Zo zijn er kunststofmaterialen die heel sterk zijn, elastisch of die heel goed bestand zijn tegen hitte. Andere zijn juist zacht, schuimachtig, doorzichtig of geschikt om vezels van te maken. Al die verschillende eigenschappen zorgen ervoor dat de meest uiteenlopende producten tegenwoordig uit kunststof en rubber zijn gemaakt, van boterhamzakje tot zeilschip, van autoband tot 'ademende' regenkleding. Er wordt inmiddels zoveel kunststof en rubber gebruikt dat er wel wordt gesproken van het polymerentijdperk
U kan hier een volledig overzicht vinden van de historiek van kunststoffen.
Voor meer informatie over de kunststof- en rubber sector in België, ga naar de website van Federplast.be.
